Zoals blijkt begint het met de verhoudingen van een droge vlieg. Hierin staan maten en vergelijkingen van staart, body, hackle en vleugellengte die soms op maten van haken worden afgestemd. Dat zijn algemene regels die bedoeld als richtlijn bij het binden. De staart, is zo lang als de steellengte van de haak, mits die haak 1 x lang is. Voor sommige kunstvliegen kan dat afwijken. Het zelfde geldt voor de vleugel waarvoor de lengte van de haak wordt aangehouden, hij mag liever niet langer zijn want anders kan de balans van de vlieg verstoort worden, waardoor die niet goed drijft. Bij het binden kunnen het inschatten van die verhoudingen een probleem zijn. 

 

Droge vlieg

Er is een simpele truck om de vleugellengte op de goede lengte te brengen. Als je bijvoorbeeld voor de vleugel een bunchvleugel inbindt van vezelmateriaal, veerfibers of ander materiaal kan, zoals gezegd, de lengte essentieel zijn. De truck werkt als volgt; nadat je het vleugelmateriaal met enkele slagen heb vastgezet, vouw je het naar achteren. Houd de lengte tot de achterzijde van de haakbocht, dan heb je de goede lengte bij een standaard vlieg. Voor het bepalen van de lengte van overige onderdelen staan  eveneens verwijzingen in het schema. Niet alleen zijn er richtlijnen er voor een droge vlieg gegeven, zoals blijkt zijn die ook afbeeld voor een nimf, natte vlieg en een spider. In de praktijk kunnen de gegevens enkele mm afwijken van al eerder gepubliceerde informaties, de maten zijn namelijk bijgesteld. Het ligt wat anders voor een kleine streamer, waarmee je op forel vist. De variëteit van zulke patronen is daarvan zo groot dat de richtlijnen het artikel te lang maken, vandaar dat ze alleen de van veel gebruikte kunstvliegen zijn vermeld. 

 

De oorzaak

Vanwaar nu de oorzaak van de verwarring? Sinds dat ze in Azië haken produceren nemen zij het daar niet meer zo nauw met de standaardisatie, de Redditch scale, die in Engeland werd ingevoerd en jaren lang als richtlijn werd genomen. Het bekende Engelse bedrijf Partridge hanteerde onder andere die als basis. Redditch is overigens een plaats in Engeland waar meer fabrikanten zijn die haken fa-briceren, ze hanteren allen dezelfde schaal. Hiermee wisten we jaren lang waar we aan toe waren. Helaas hebben de Japanse en andere fabrikanten die niet gevolgd; het probleem is nu dat een haak 12, in Azië geproduceerd, vaak groter uitvalt dan één volgens de Redditch scale.

Het probleem van maatafwijking was ons al eerder bekend, want het Noorse bedrijf Mustad fabriceert al een paar eeuwen lang haken en stoorde zich evenmin daaraan. Jaren geleden heb ik eens kwaliteitsproef gedaan met verschillende haken van dat fabricaat. Toen vond ik die haken ronduit slecht, je kon een haak verbuigen en in zijn oude vorm terug brengen zonder enige veranderingen te bespeuren. Dat kon niet met andere producten, hoewel daar soms ook wel wat aan mankeerden. Lang geleden drukte ik met duim en vingers een streamerhaak van Kamasan zonder veel moeite met duim en vingers door-midden. Ze waren veel te hard.

De kwaliteit van Mustad is sterk verbeterd en het product is nu goed. Deze haken worden in Neder-land op de markt gebracht door Leonard Sports in Hoogeveen.

Het probleem van afmetingen meende ik ook te bespeuren met de haken van het Franse bedrijf VMC. Ze zijn prima, maar soms ook groter. Voor VMC wordt niet of nauwelijks nog promotie voor gemaakt, bovendien is er volgens mij, geen leverancier meer in Nederland die ze levert.

Haken van Tiemco zijn zeer gewild bij ons, en terecht want ze zijn uitstekend. En ze leveren een grote keuze aan maten en typen. Er worden met regelmaat pogingen ondernomen om ook andere merken haken te promoten en te verkopen. Een voorbeeld zijn de haken van Fulling Mill die door het postorder FDF in Voorschoten worden geleverd. Je het bedrijf vinden op Internet. Het zijn uitstekende en goedkope haken, waarmee ik goede ervaringen heb opgedaan. Op FFinfo staat er een artikel meer te lezen over haken. Dat de onderlinge afwijkingen van haakmaten kunnen nadelig zijn voor het inschatten van lengte of grootte van onderdelen van verschillende vliegen blijkt wel uit de vliegen die je soms op FaceBook ziet staan. De staart, of lengte van hackle fibers blijken vaak te lang en buiten proporties. Zelf de onvolprezen Red Tag wordt vaak met een veel te lange pluk rode wol voor de staart gebonden. Dat is een vlieg die in de waterspiegel gevist wordt. Geverfde wol neemt veel water op zodat die vlieg een verkeerde drijfstand krijgt, met de punt maar boven, daardoor verliest de vlieg aan vangkracht.

De vraag komt misschien op: dat is het kwalijk als de afmetingen van kunstvliegen niet kloppen? Je kunt er aan voorbij gaan, maar ik denk toch dat elke respecterende vliegbinder zo goed mogelijk zijn vliegen wil binden? Met de goede maat van de vliegonderdelen krijg je een beter resultaat, het laat ook zien hoe serieus je je hobby neemt. Uiteindelijk wil het oog ook wat en je koopt je voor je zelf ook geen T-shirt of kleding die één of twee maten te groot zijn. Overigens zie dit verhaal als een herhaling en niet met de bedoeling belerend te zijn, een terechtwijzing of kritiek. Daarop zit niemand te wachten. Mogelijk dat het bijdraagt bij het binden. Laatst las ik een ‘indianenverhaal’ over opstaande- of neerstaande ogen bij haken. Je ziet ze bijna niet meer. De reden om haken met een opstaande ogen te fabriceren dateert uit eind van de 19e eeuw. In Engeland, waar veel met droge vliegen werd en wordt gevist, dacht men dat men daarmee minder missers zou hebben. Dat is echter nooit bewezen, maar de ha-ken bleven een tijd lang in de handel. Het denkbeeld van het beter vangen is bijna vergeten, maar nog steeds een aanleiding voor misverstanden. Hieronder volgen de schema’s hoe groot of lang sommige onderdelen zijn bij kunstvliegen. Je kunt hiervan afwijken, maar realiseer je dat je met afwijkingen je het risico loopt dat je typische kunstvliegen bindt die er toch wat vreemd uitzien.

 

Maatverdelingen 

 

Droge vlieg

 

A  = staartlengte (mag max. 3 mm langer)  

(5 á 6 mm langer bij een Meivlieg)

B  = body lengte A

(¾ B bij een standaard droge vliegen)

C  = hackle fiber

C’ = opening tussen haakpunt

D   = steellengte haak = vleugellengte

Haak: standaard

 

(= betekend gelijk aan)

 

 

Nimf                                                                         

                                                                         

 

A = staart (+ max.3 mm)                                   

 

B = body lengte ¾ D

C = gape

D = hackle lengte

E = haak lengte 

Kan een langstelige haak zijn, 1 x of 1,5 x lang.  

 

 

 

 

Natte vlieg                                                            

 

A = staart (+ max.3 mm)

B = body lengte 

C = gape

D = hackle lengte (gape – max. 3 mm)

Haak: 1 x heavy en 1 x lang mag soms iets korter

 

 

 

 

 

 

 

Spider                                                     

 

B = body lengte 

C = gape

D = hackle lengte (gape – max. 5 mm)

Haak: kort en zo licht mogelijk