Steenvliegen (Stone flies)

In de groep van insecten, die voor de vliegbinder en vliegvisser belangrijk zijn, komen ook de steenvliegen voor. In ons land zal je ze niet meer aan treffen, maar wel in landen om ons heen, waar je op forel en vlagzalm kunt vissen. Daar zijn ze soms veelvuldig bij het water te zien. Deze insecten leven bij wateren die niet onder druk staan, vrij zijn van vervuiling, want daar zijn ze gevoelig voor. Bij sommige viswateren zijn ze dan ook daarom verdwenen.

  

  

  

 

 

 Yellow Sally

Steenvliegen is een grote insectenfamilie die verschillende soorten kent. Daar horen een aantal typen bij, zoals de Yellow Sally en de Needle Fly. Je ziet ze vaak in september en soms nog in oktober bij Zweedse en Noorse wateren zoals de Glomma. Zodra de temperatuur oploopt zijn ze er, want in de ochtend kan die nog net even boven het vriespunt zijn. Zuidelijker, in Duitsland en Oostenrijk, loopt de dagtemperatuur in september en oktober vrij snel op zodat er al vrij vroeg in de ochtend veel insecten waarneembaar zijn, ook steenvliegen. Het is dus afhankelijk van de weersomstandigheden.

In die maanden kan het nog vrij warm zijn, want al meermalen kwam het voor dat we liepen te transpireren als we een andere stek opzochten. De genoemde maanden zijn ideaal voor het vissen op vlagzalm en forel. Bij voorkeur gaan we dan ook in het najaar vliegvissen, ondanks dat de dagen korter zijn. Daar staat tegenover dat de vakantie drukte voorbij is en de scholen weer begonnen zijn. Je moet natuurlijk wel in de gelegenheid zijn om dan weg te kunnen.  

Het binden van steenvliegen heeft altijd al tot de verbeelding gesproken. Nu, maar ook in het verleden. Ik ken vliegbinders die zich daarin specialiseerde. Ze bonden geen vliegen om daarmee te vissen. Het geen bij hun uit de vice kwam waren spectaculair en soms natuurgetrouw tot in het detail. Dat was dan ook de reden dat het binden van steenvliegen navolging kreeg. Doorgaans worden grote imitaties gebonden, met veel ‘toeters en bellen’ lees details, dat spreekt menig vliegbinder aan. Als het echt om visvliegen gaat kan het eenvoudiger en zijn die details niet van belang. Een veel belangrijkere factor is dat het silhouet en… dat ze niet te zwaar zijn zodat ze snel zinken.

 Aard van het beestje

Steenvliegen zijn geen goede vliegers en wagen zich doorgaans niet op boven het wateroppervlak midden van een rivier. Grote exemplaren zijn echte scharrelaars en houden zich op de stenen op die in de oevers liggen. Ze vliegen soms op, scheren een moment boven het water en zetten zich op de waterspiegel om hun eierenpakketje daar in lost te laten. Daarom mogen imitaties niet te zwaar zijn, het liefst drijven of zweven in het wateroppervlak, dat is van belang.

Needle Flies en ook de Yellow Sally’s zijn actiever, je ziet die kleinere typen steenvliegen vaak wel ver van de oevers vliegen, ook weer met de bedoeling om voor het nageslacht te zorgen en eieren in het water te dumpen. Ik wil niet stellen dat steenvliegen een veel belangrijker voedselbestanddeel is voor forel en vlagzalm dan eendagsvliegen of kokervliegen, maar als deze insecten actief zijn lijkt het er vaak op dat vis alleen maar voor dat insect belangstelling heeft en niets anders. Als we het silhouet van een steenvlieg bij het binden willen benaderen zijn er een aantal factoren waar we niet om heen kunnen. Van belang is het formaat en het drijven. De breedte van de body speelt eveneens een rol vooral bij de grotere typen, want die is opvallend. Alleen de Needle Fly en de Yellow Sally zijn  buitenbeentjes, ze zijn niet alleen kleiner maar hebben ook een smallere body.

Als je een grote imitatie bindt, heb je een grote haak nodig die relatief zwaar is. Om het gewicht op te heffen is lastig. Je zult al bindtechnisch wat truckjes moeten toepassen omdat te beperken. Een body gebonden van dubbing is af te raden, want dat neemt op den duur vocht op zodat de vlieg na verloop van tijd zinkt.

Eén materiaal is superieur; dichtcellig foam. Het Crepla is bijvoorbeeld het aangewezen materiaal. Om een platte body te binden is lastig, maar daarvoor is een oplossing. Je kunt een stripje hard plastic nemen van circa 2,5 mm breed en de zijkanten met heel fijn schuurpapier glad maken. Het stripje span je in je vice en om het plastic stripje  wikkel je een 3 mm brede strip dun plastic dat je snijdt van een broodzakje. Vervolgens snijd je van 3 mm dik lichtbruin Crepla een dunne strip waaraan je een punt knipt. Alvorens dat in te binden zet je eerst staartsprieten op waarvoor je beige biots kan nemen of gestripte middenpennen van CdC hackles die ontdaan zijn van de fibers..

Je leg ze op het plastic van het broodzakje, leg dan de Crepla strip erop om het geheel te fixeren met binddraad en wat secondelijm. Wikkel dan de strip stapelend in, zo dat de nieuwe wikkling op de vorige gelegd wordt. Als de goede lengte van de body bereik is zet je het eind van de faomstrip vast met binddraad. Na moment wachten schuif je de body van plastic strip af. Op die manier bind je een lichte en drijvende body die misschien niet het totale haakgewicht kan opvangen maar wel de vlieg in het wateroppervlak hoog houdt. Je kunt de body zo groot maken als je zelf wilt, afhankelijk van het formaat haak waarop je bindt. Als je de body hebt kan je die op de haak zetten met binddraad en secondelijm. Je maakt dan een vlieg met een extended body. Je kunt de body rechtstreeks op de haak binden.

 

 

 

Het is mogelijk om de haak te verbreden met stukjes foam die je van te voren insmeert met secondelijm. Als de lijm is opgedroogd is, is het foam hard en kan je ze tegen de zijkanten van de haaksteel leggen en met binddraad en secondelijm vastzetten. Een ander manier is om de haakpunt via de holle binnenkant naar binnen te steken. In het midden van de haaksteel wikkel je eerst draadwindingen, wikkelt de binddraad terug en smeer er dan wat secondelijm op het draad en schuif je de body over de windingen om hem dan met de binddraad vast te zetten. Het lijmen is bedoeld om verdraaien te voorkomen als de vlieg klaar is.

Vleugels

Kenmerkend van steenvlieg zijn de grote, naar achteren wijzende vleugels die plat over de body liggen. Ze zijn bepalend voor het silhouet van de vlieg als hij in de waterspiegel drijft. Je kunt ze knippen uit folie, bijvoorbeeld Organza of het Fly Wing II van Tiemco. Een simpele maar effectieve oplossing zijn de prefab vleugels zoals Spirit River ze levert. Ze zijn voorgestanst uit een mazige folie waar je ze uit kunt trekken. Dit materiaal wordt door Fly Sence levert, hoewel ze dan daar uitgeknipt moeten worden. Het superlicht materiaal en stijf genoeg voor vleugels dat ook in model blijft na de vangst van een vis.

Sommige vliegbinden hechten waarden aan details en binden ook poten in als ze een steenvlieg binden. Of die nodig zijn…? Wie echter suggestieve steenvliegen bindt maakt ze vaak niet om er mee te vissen. Ik bewonder vaak hun inventiviteit, want er worden daardoor allerlei oplossingen bedacht om onderdelen van kunstvliegen te imiteren, zodat ze op insecten lijken. Als ik zulke vliegen bind neem ik voor de poten middenpennen van CdC waarvan de fibers zijn geknipt. Ze worden geknoopt en ingesmeerd met twee componentenlijm. Als de lijm droog is kunnen ze worden ingebonden. Ze lijken veel op de echte harde en sterke poten van een steenvlieg.

 

 

 Boven: met lijm ingesmeerde CdC middenpennen

Onder : CdC middenpennen alleen geknoopt

In deze bijdrage zijn paar voorbeelden opgenomen van steenvliegen. Het zijn nog steeds visvliegen en slechts voorbeelden. Je kunt de fantasie de vrije loop laten, want er zijn vele mogelijkheden.

 

Stone fly

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Materiaal

Haak                           : Langstelig nummer 12 - 8

Binddraad                    : Beige 8/0

Staart                         : Beige biots of gestripte middenpennen van CdC hackles

Ribbing                       : Met een watervaste bruine viltstift

Body                           : Foamstrip van 3 mm dik beige Crepla  

Vleugel                       : Prefab Wing Spirit River of geknipt uit folie van Tiemco, beige

Hackle                        : Cree hackle (kan bij een klein exemplaar worden weggelaten)

Thoraxdekschild          : Thin Skin, bruin gevlekt

Thorax                       : CdC hackle fibers

Kopsprieten                : Beige middenpennen van CdC fibers   

 

Bindwijze

Maak eerst separaat een body van foam, schuif die op de haak en zet hem vast met binddraad en secondelijm. Klem de haak in de vice en zet de binddraad achter het haak oog op en fixeer dat met secondelijm. Bind op de body de vleugel, een 3,5 mm brede Thin Skin strip  en de hackle. Maak een dubbinglus en breng daarin twee gedubbelde CdC fibers in. Schuif de fibers op elkaar. Bind van de CdC herl de thorax  tot even achter het haakoog, maar laat wat ruimte vrij. Wikkel nu de hackle een paar windingen om de thorax. En zet de hackle vast achter het haakoog. Trek nu de Thin Skin strip strak over de thorax en zet ook die achter het haakoog vast. Bind nu (als je dat nodig vindt) kopsprieten in. Maak afbindknopen en lak die af.

 

 

Yellow Sally

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Materiaal

Haak                           : Langstelig nummer 14 - 12

Binddraad                   : Beige 8/0

Staart                         : Gele bioyts

Ribbing                       : Met een watervaste bruine viltstift (kan worden weggelaten)

Body                          : Foamstrip van 3 mm dikke gele Crepla foamstrip 

Vleugel                       : Prefab Wing Spirit River of geknipt uit folie, geel

Hackle                        : Grizzle hackle (kan bij een klein exemplaar worden weggelaten)

Thoraxdekschild          : Thin Skin, geel/bruin gevlekt

Thorax                       : CdC hackle fibers in een lus

 

Bindwijze

Maak eerst separaat een body van foam, schuif die op de haak en zet hem vast met binddraad en secondelijm. Klem de haak in de vice en zet de binddraad achter het haak oog op en fixeer dat met secondelijm. Bind op de body de vleugel, een 3,5 mm brede Thin Skin strip  en de hackle. Maak een dubbinglus en breng daarin twee gedubbelde CdC fibers in. Schuif de fibers op elkaar. Bind van de CdC herl de thorax  tot even achter het haakoog, maar laat wat ruimte vrij. Wikkel nu de hackle een paar windingen om de thorax. En zet de hackle vast achter het haakoog. Trek nu de Thin Skin strip strak over de thorax en zet ook die achter het haakoog vast. Bind nu (als je dat nodig vindt) kopsprieten in. Maak afbindknopen en lak die af.

 

Neeldle fly

  

 

 

Materiaal

Haak                           : Langstelig nummer 14 -12

Binddraad                    : Spiderweb 14/0

Ribbing                       : Met een watervaste bruine viltstif

Body                           : Foamstrip van 3 mm dikke Crepla foamstrip 

Vleugel                       : Prefab Wing Spirit River of geknipt uit folie, grijs

Hackle                        : Spreeuw

Thoraxdekschild          : Thin Skin, bruin gevlekt

Thorax                       : Grijze CdC hackle fibers

 

Bindwijze

Breng wat secondelijm op de haaksteel en zet de binddraad in het midden van de haaksteel op. Knip aan de foamstrip een punt in en maak daarvan de body tot 2 mm achter het haakoog. Knip de vleugel uit folie of bind een prefab vleugel in.Bind op de body de vleugel, een 3 mm brede Thin Skin strip en de hackle. Maak een dubbinglus en breng daarin een gedubbelde CdC hackle. Draai de lus ineen en bind van de CdC herl de thorax  tot even achter het haakoog, maar laat wat ruimte vrij. Wikkel nu de hackle een paar windingen om de thorax. Zet de hackle vast achter het haakoog. Trek nu de Thin Skin strak over de thorax en zet ook die achter het haakoog vast. Maak afbindknopen en lak die af.