Vliegvissen op zeeforel

foto 1.jpgHoe het allemaal begon

Het vliegvissen op zoutwater begon ergens begin 50-er jaren. Slechts een handjevol vliegvissers probeerden regelmatig de vis aan de schubben te komen, echter met een armetierig resultaat o.a. door het gebrek aan goed materiaal.

 

Eind 70-er jaren zorgde de introductie van glasfiber hengels voor een belangrijke stap voorwaarts. Met het verschijnen van carbonfiber hengels kwam een ware revolutie op gang voor het vliegvissen aan de Deense kust. Eindelijk was er bruikbaar materiaal om de veelal winderige condities aan de kust het hoofd te biedende vliegen beperkten zich in het begin tot de streamers, die ook op het binnenwater werden gebruikt, en vliegen zoals de bekende ‘Red Tag’. De gebruikte vliegenlijn veranderde langzaam van DT-ijnen naar WF-lijnen om verder te kunnen werpen.

Ons doel: zeeforel, geep en harder

De belangrijkste reden voor het succes is echter de zeeforel, die algemeen langs onze kust voorkomt mede door het enorme werk van de visclubs om de zeeforel te kweken en uit te zetten in de rivieren.

En met een geweldig resultaat, want zeeforel komt nu zo algemeen voor dat de meeste vissers (en toeristen) hun visje weten te vangen. Geep komt eind april aan in de ondiepe delen langs het merendeel van onze kust om te paaien, maar tussendoor jagen ze op kleine prooivissen. Geep is de perfecte vis voor beginnende vliegvissers; zij zwemmen dicht bij de kust en eten bijna recht onder je hengeltop.

Het meest lastig is de harder te vangen. Zij komen in juni aan en blijven tot oktober. Harders zijn vegetarisch en eten vooral algen in ondiep water. De laatste 10 jaar worden steeds meer harders gevangen en steeds meer vliegvissers proberen de harder te vangen.

Het leven van de zeeforel

Vroeg in het voorjaar komt de zeeforel ter wereld in de bovenloop van de rivier. De eerste weken leeft de jonge zeeforel op de voeding van de eizak. Gedurende de daarop volgende 2 jaar eet de zeeforel alles wat maar eetbaar is, waarna op een lengte van zo’n 18 tot 20 cm de eerste zilveren glans verschijnt en de structuur van de kieuwen verandert zodat de forel kan migreren in zeewater. In de weken na het verschijnen van de eerste zilveren glans trekt de forel weg uit de rivier waar hij is geboren. 2 Jaar oud doet de kleine zeeforel zijn intrede in de zee. Vanaf dat moment denkt de zeeforel maar aan één ding…ETEN! Zeeforel kan in twee groepen worden ingedeeld: de eerste groep, die net als de zalm ver van de kust zwemt en niet interessant is voor de vliegvisser. De andere groep leeft dichtbij de kust, normaal gesproken minder dan 50km van zijn thuisrivier.

De zeeforel kent een explosieve groei van 1 tot 2 cm per maand. 10 Maanden tot één jaar later meet de vis 40 cm; dit is tevens de minimum maat.

 

 

zeeforel.jpg

 

 

Na tussen de 2 tot 8 jaar in zee te hebben geleefd veranderen de vissen in paairijpe forel en begint de reis terug naar zijn geboorterivier. Zeeforel is een jager, die is gespecialiseerd in een snelle jacht op zijn prooi; een prooi, die eerst wordt waargenomen door de geluidstrillingen via de zijlijnen aan beide zijden van de forel. Op enkele meters afstand, afhankelijk van de helderheid van het water, neemt het zicht het over.

Een jaar aan de kust

De Lente

Begin voorjaar is de watertemperatuur vaak dicht tegen het vriespunt. Onder de 4˚C kan de zeeforel zich niet meer aanpassen aan de zoute condities, waardoor hij plekken zoekt dichtbij riviermondingen of bij zoetwaterbronnen in de zeebodem. Hierdoor is het vissen in de fjorden ten zuiden van Fünen en Bornholm erg goed is in koude winters. Dagen waarop de temperatuur hoger is dan de watertemperatuur zijn perfect, als je de plekken opzoekt waar de wind langs de kust blaast en daarmee het warmere water het koudere water wegduwt.

In dit jaargetijde kan het vissen gedurende het grootste deel van de dag goed zijn. Je moet wel snel zijn om zo elke meter kust af te vissen, omdat zeeforel in scholen langs de kust jaagt en daardoor moeilijk te vinden zijn als je op één en dezelfde plek blijft staan. Het is effectiever de zeeforel te zoeken dan de zeeforel op te wachten. Per dag kan je zo worden beloond met vangsten van 10 of meer (kleine) zeeforellen.

Gelijktijdig met het stijgen van de watertemperatuur keren meer en meer zeeforellen terug van het paaien. De lente is de meest productieve periode van het jaar. Het begin van het voorjaar heeft dezelfde condities als het einde van de winter: zoek plekken waar de wind langs de kust waait en zo de watertemperatuur opdrijft. Vis van 9 tot 12 uur ’s- ochtends en van 2 tot 4 uur ’s- middags.

 

Eind april komt er geep voor de kust.

 

foto 2 geep bijvangst.jpg

 

Vis dan van vroeg in de ochtend tot 10 uur en opnieuw ’s- avonds van 7 uur totdat het donker is. Zeeforel is dan nog steeds op zoek naar gebied om tijdens de zomer te verblijven. Ze jagen in periodes van een uur, waarbinnen de enorme vangsten mogelijk zijn.

 

Enige jaren geleden viste ik met Leen Huisman en zijn 2 zonen in het zuidelijk deel van Jutland; in 2 periodes wist ik 12 zeeforellen te vangen tot een gewicht van 5 pond. Zorg er dus voor om niet te slapen als het vissen op z’n best is!!

Als je wilt kan je de hele dag vissen: zeeforel ’s- morgens en ’s- avonds en ’s- middags op geep. Wanneer het water is opgewarmd naar 12˚C dan heeft het water de meest optimale temperatuur voor zeeforel, maar licht betekent meer voor het vissen dan de watertemperatuur.

De Zomer

In deze periode vindt het vissen ‘s- nachts plaats. Het water heeft de temperatuur van badwater bereikt en zeeforel is op zoek naar diep, koeler water weg van de kust.

Zoek de plekken met een flinke stroming in het water: riffen/zandplaten, smalle gebieden met daardoor een sterke stroming. Vis van schemer tot duister. Eerst zal je veel, kleine kabeljauw vangen gevolgd door de zeeforel. Als je ’s- nachts vist, zul je over een goede werptechniek moeten beschikken! Natuurlijk bevestigen uitzonderingen de regel. Op diepe plekken dicht tegen de kant kan je ook de gehele dag zeeforel vinden, die vaak in het midden van de avond worden gevangen.

 

Augustus betekent, dat veel zeeforel zich begint op te maken om terug de rivieren op te zwemmen. Voortplantingshormonen zorgen ervoor dat de huid begint te kleuren. De tekening laat zich weer zien en de vis begint zijn geboorterivier op te zoeken. Op dit moment komt de harder aan vanuit de Middellandse Zee. Ze verschijnen in scholen tot zo’n 1.000 vissen met een gewicht tot zo’n 8 kg. Vliegvissers proberen hen te verleiden met kleine, chartreuse groene vliegen, omdat de harder alleen algen eet, of met witte vliegen, die op brood lijken, omdat de meeste harders op brood worden gevangen.

 

De Herfst

De herfst is het tegenovergestelde van het voorjaar: bij aanvang van dit jaargetijde begin je ’s- avonds met vissen, later kan de hele dag goed vissen opleveren. Zoek plekken war je denkt dat zeeforel zal optrekken op hun terugreis naar de rivier. De vis kan zeer selectief worden…het enige dat telt, is voortplanten. En klein aas is dan beter dan groot aas.

 

De Winter

Het hedendaagse vismateriaal maakt het mogelijk om met de vlieg het gehele jaar door te vissen. Tot aan het begin van de jaren 80 bevroren we haast tijdens de winter, maar door de komst van het neopreen werd het wintervissen prettiger en tenminste minder koud. Zodra de watertemperatuur zakt, zul je plekken moeten zoeken waar het water iets warmer is en minder zout. Dit maakt het vissen op ex. Ærø’ in de winter zo goed.

 

 

foto 4.jpg

 

 

Het vissen is lastig, daar de meeste zeeforel de rivieren op is getrokken om te paaien, het restant zijn de kleinere vissen, die in ondiep water jagen, maar je zult veel moeten bewegen en een heleboel moeten vissen om de scholen zeeforel te vinden. Maar eenmaal gevonden zijn ze eenvoudig te vangen.

 

Maar wees voorzichtig want we hebben de meesten slechts een paar meters van de kant gevangen. Tip: Blijf in beweging, stop slechts een paar minuten om een plek af te vissen en verplaats je daarna weer verder.

 

Voor een vliegvisser zijn wind, watertemperatuur en licht de belangrijkste factoren om een goede plek te vinden waar zeeforel kan worden gevangen. Wind kan problemen geven bij het werpen, maar –zoals reeds gezegd- is wind belangrijk om jagende zeeforel te lokaliseren.

Veel vissers vinden het getij (eb en vloed) erg belangrijk; de ervaring heeft mij geleerd dat het tij belangrijk voor vissers is om bij eb nieuwe plekken te bereiken en verder de (zand)platen op te kunnen gaan.

Het vinden van een ‘Hot Spot’ aan de kust

Als je de kans hebt om de plaatselijke bevolking te spreken dan heb je de meeste kans om de goede visplekken te vinden. Voor een toerist kan dit lastig zijn. Zoek een winkel in de omgeving, waar je wilt gaan vissen; de meeste Denen spreken de engelse taal en in de winkels is men vaak bereid te helpen.

De (plaatselijke) VVV-kantoren hebben kleine kaartenboeken, die je de kustplaatsen aangeven.

 

foto 5.jpg

 

 

Op internet zijn ook goede sites te vinden met foto’s. Probeer deze eens: www.iform.dk. Het is eigenlijk een sites voor hardlopers/joggers. Maar voor ons heeft de site een bruikbare ‘ruteplanlægger’ (routeplanner), die een hardlooproute kan bepalen. Zoek je plek, zoom in en je ziet een erg nauwkeurige satellietfoto van je plek. Zo precies, dat je de (zand)platen, diepe plekken etc. kunt zien. Zodra je een bevis bare plek hebt gevonden, zoek dan naar diepe plekken dichtbij de kant –op de donkere plekken jaagt zeeforel- en volg deze plekken. (Zand)Platen zijn het gehele jaar goede plekken. De plaatsen met vegetatie tussen de zandgronden in kunnen erg goed zijn, omdat juist daartussen de zeeforel naar voedsel zoekt.

Indien je vanaf de kant kijkt, zoek dan vanaf een hoog punt van de kust met je polaroid bril.

 

2 Jaar geleden kwamen 4 mannen uit de omgeving van Praag naar Zuid Fünen; geen van hen had ooit gevist noch zeewater gezien. In een week tijd vingen zij 64 zeeforellen tot een lengte van 70cm.

 

Begin, zodra je bent aangekomen aan het strand, met vissen daar waar beroepsvissers zeeforel hebben gespot bij het uitvaren. Diepe gebieden vis je af door in een hoek ten opzichte van de kustlijn aan te werpen en beweeg tussen de worpen door. Til je vlieg pas uit het water wanneer je haar kan zien. Zeeforel heeft de ‘slechte’ gewoonte om hun prooi te volgen en ermee te spelen. Wanneer een zeeforel de vlieg volgt, haal dan in één of twee snelle bewegingen de lijn in zodat het erop lijkt dat de prooi probeert te ontsnappen; vaak werkt dit. Punten en (zand)platen vis je af door zowel naar de zijkanten als recht voor je uit te werpen, terwijl je langzaam het water inloopt van de kust af.

Hoewel het lijkt alsof je de bekende naald in de hooiberg aan het zoeken bent, wordt meer dan 90 procent van de zeeforel op minder dan 20 meter van je af gevangen. Zoek naar garnalen en visjes in het water; dit is het voedsel voor zeeforel en zeeforel is waar het voedsel is!

 

 

Het materiaal

Een waadpak is een absolute must aan de Deense kust; zonder waadpak ben je niet in staat om de plekken verwijderd van de strand te bereiken (en dit is meer dan 50% van de spots).

Een hengel, een lijn en leader zijn belangrijke hulpmiddelen. Je hebt een goede strakke en snelle hengel nodig van ongeveer 9 ft, aftma 6 tot 8. Deze heb je absoluut nodig vanwege de vele wind…wees daar zeker van.

De reel is niet zo belangrijk. Na gebruik aan zee goed afspoelen met kraanwater is het belangrijkst. De reel moet wel 100 meter backing en je vliegenlijn kunnen bevatten.

Daar je vaak grote afstanden tegen de wind in moet werpen, is een gewone lijn niet het best om te gebruiken. Perfect is een z.g. schietkoplijn van ongeveer 10 meter met het juiste gewicht passend bij de hengel. Gebruik een gecoate schietkoplijn. Een nylon glaslijn (monofilament) is een mogelijkheid, maar lastig mee te werken als je vingers stijf van de kou zijn. En nylon zinkt en daarom heb je ook nog een lijnmandje nodig. Tussen lijn en de vlieg heb je een leader nodig, die niet korter dan 12 ft mag zijn. Zelf gebruik ik nylon of een z.g. intermediate polyleader. Op de meeste plekken is de diepte geen probleem.

De vliegen

De belangrijkste factor in een vlieg is beweging. Materiaal als marabou is daarvoor perfect en door de vlieg alleen maar in het water te laten hangen, komt er het meeste leven in. De garnaal is de belangrijkste prooi op het menu van onze zeeforel, gevolgd door kleine prooivis zoals zandaaltjes, stekelbaars of kleine haring. Vliegen met een beetje glitter vangen meer vis!!! Probeer je vliegen te vissen daar waar je imitatieprooi normaal ook leeft (tegen de bodem, rondzwemmend, etc.).

 

Nyt billede_008.jpgNyt billede_010.jpg

 

De meeste vissers vissen hun vlieg te langzaam, versnel het binnenstrippen zodat je doel in elk geval denkt dat zijn prooi probeert te ontsnappen. De aanbeet zal hard zijn.

 

De foto’s geven een indruk van de door mij gebruikte vliegen. De meeste vliegen worden gebonden op roestvrij stalen haken, maat 6. Het is aan de vliegvisser om te bepalen of de haak een lang- of een kortstelige haak moet zijn.

 

Str. Myse zeeforel copy.jpg reje-provokation.jpg

 

Ik hoop dat je enkele bruikbare tips hebt gekregen door bovenstaand verhaal. Voel je vrij om mij je vragen te mailen, maar verwacht niet dat je binnen een week antwoord hebt…ik ben namelijk aan het vissen!

Hans Lindegaard woont op Fünen, op steenworp afstand van de Oostzee. Tight Lines,

Geschreven door: Hans Lindegaard - Denemarken